نگاهی به سوره کوثر
93 بازدید
تاریخ ارائه : 4/13/2015 8:54:00 AM
موضوع: اخلاق و عرفان

بسم الله الرحمن الرحیم

انااعطیناک الکوثر،فصل لربک وانحر.ان شانئک هوالابتر.

این سوره سه آیه داردودرمکّه نازل شده وکوچک‏ترین سوره قرآن است.نام سوره برگرفته از آیه اول است.بر اساس روایات شیعه وسنّى،عاص بن وائل،پدرعمروعاص که ازبزرگان مشرکان مکّه بود،پس ازآنکه پسران پیامبرازدنیارفتندوحضرت دیگرپسرى نداشت،ازروى طعنه و زخم زبان، پیامبر را ابتروبدون دنباله خواند. خداوندبراى تسلّى خاطرپیامبروپاسخ به این سخن نابجا،سوره کوثررانازل فرمود و ناکام بودن دشمنان ودوام وبقاى نسل پیامبرراخبرداد. درروایات، براى کسى که این سوره رادرنمازهاى واجب ومستحب بخواند، سیراب شدن ازحوض کوثردرقیامت،وعده داده شده است.تفسیر نورالثقلین.چهارسوره قرآن باکلمه «اِنّا» آغاز شده که نشانه عظمت آن مطلب وخبراست:فتح،نوح،قدروکوثر.اِنّافَتَحنالک فتحاًمبیناً» مابراى توپیروزى آشکار قراردادیم .اِنّا ارسلنانوحاالی قومه"مانوح رابه سوى مردم فرستادیم. اِنّاانزلناه فى لیلةالقدر"ماقرآن رادرشب قدر نازل کردیم.اِنّااعطیناک الکوثر"مابه توکوثرعطاکردیم. درآغاز یکى ازاین چهارسوره،ازحضرت نوح که اولین پیامبر اولوا العزم است و بعد از حضرت آدم، پدردوم انسان محسوب مى ‏شود،سخن گفته.دراول سه سوره دیگر،به نعمت‏هاى ویژه ‏اى همچون نزول قرآن،پیروزى آشکاروعطاى کوثر،اشاره شده.شایدمیان این چهار موضوع ارتباطى باشدکه یکى رسالت اولین پیامبراولواالعزم،دیگرى نزول آخرین کتاب آسمانى،سوّمى پیروزى مکتب اسلام وچهارمى تداوم خط رسالت وابترنماندن آن رابیان مى‏ کند.کلمه«کوثر»از«کثرت» گرفته شده و به معناى خیرکثیراست.که مصادیقى همچون وحى،نبوّت،قرآن، مقام شفاعت، علم کثیرواخلاق نیکورا شامل می شود.ولى باتوجه به آیه آخر سوره،مراد ازکوثر،نسل مبارک پیامبروائمه اطهارهستند.زیرادشمنِ باجسارت به پیامبر،اوراابتر‏نامیدوخداونددردفاع ازپیامبرش فرمود:انّ شانئک هوالابتر"دشمن تو،خود ابتر است.چون فرزندان پسر پیامبردرکودکى ازدنیا رفتند،دشمنان مى ‏گفتند: او دیگرعقبه ونسلى نداردو ابتر است. مرادازکوثر ،نسل کثیرپیامبر است که بدون شک ازطریق حضرت زهراعلیها السلام مى‏ باشدکه ائمه معصومین هستند. فخررازى درتفسیر کبیر:چه نسلى با برکت‏تر ازنسل فاطمه که مثل باقروصادق ورضاازآن برخاسته است وباآنکه تعدادبسیارى ازآنان رادرطول تاریخ،شهید کردند،امّابازهم امروزفرزندان اودراکثرکشورهاى اسلامى گسترده‏ اند.زمانى که خبر تولّددخترسبب اندوه پدرمى‏ شد،به گونه اى که صورتش از غصه سیاه گشته وبه فکرفرومى‏ رفت که ازمیان مردم فرارکندیادخترش رازنده به گورکند: یتوارى من القوم ام یدُسّه فى التّراب» دراین زمان قرآن به دخترلقب کوثرو خیرکثیرمى‏ دهد.کوثرالهى به تعداد کثیربستگى ندارد؛ فاطمه،یک نفر بودامّاکوثر شد.خدامى تواندکم راکوثروزیادرا محو کند. خداوندازاولیاى خود وازهمه مؤمنان دفاع مى ‏کند:انّ اللّه یدافع عن الّذین آمنوا.به آن حضرت ابترگفتند، خداوند فرمود:انّ شانئک هو الابتر.هیچ نسلى از هیچ قومى در جهان، به اندازه نسل حضرت فاطمه‏ علیها السلام رشد و شکوفایى نداشته است. خصوصاً اگر کسانى را که مادرشان سیّد است، از سادات به حساب آوریم، آمار سادات در جهان نشانه معجزه این خبر غیبى است.بهترین مصداق براى کوثر، ذریّه پیامبر است که امامان معصوم از نسل فاطمه مى ‏باشند.هر کثیرى کوثر نیست. سوره ‏اى به نام کوثرداریم وسوره ‏اى به نام تکاثر.امّاکوثرارزش است و تکاثرضدّارزش،زیرا اولى دنباله‏ اش ذکرخداست اعطیناک الکوثر فصلّ..ودومى یک رقابت منفى.."الهاکم التکاثر"کوثرمارا به مسجد مى‏ برد براى نماز«فصلّ لربّک»وتکاثرمارابه گورستان مى برد براى شمارش مردگان.حتى زُرتم المقابر". در ماجراى فتح مکّه که مشرکان دسته دسته وفوج فوج به اسلام وارد مى ‏شدند،خدا دستور تسبیح مى‏دهد:«رَأیتَ النَّاس یَدخلون فى دینِ اللَّه أفواجا فَسَبّح»ولى براى عطا کردن کوثر مى‏فرماید: «فصلِ‏ّ لربّک» نماز بگزار.گویا اهمیّت کوثرازاسلام آوردن مشرکان بیش‏تر است. خداوندازیک فاطمه کوثربوجودمی آوردولى‏ افرادى راکه پسران زیاددارندبه فراموشى می سپارد.دریارابازدن عصاى موسى خشک،اِضرب بعصاک البحر فانفلق..و با زدن همان عصا به سنگ، دوازده چشمه جارى می سازد.واضرب بعصاک الحجر فانفجرت.استفاده ازتفسیرنورونمونه