مراحل انس باقرآن(1)
148 بازدید
تاریخ ارائه : 12/24/2014 7:56:00 AM
موضوع: اخلاق و عرفان

بسم الله الرحمن الرحیم

قال الله العظیم فی محکم کتابه:وَقالَ الرَّسُولُ یارَبِّ إِنَّ قَوْمِی اتَّخَذُواهذَاالْقُرْآنَ مَهْجُوراً.فرقان/30.

بحثی که عرض می کنم دررابطه بااین مسئله هست که این روزهادنیا،همه انسانهای دنیابه گونه ای مشکلات روحی،روانی ونگرانی هاآمده سراغ جمعی ازافرادی که ازایمان ودیانت دورشدندبی ایمان نیستندامامقداری ازایمان ودیانت وآموزه های دینی فاصله گرفته انداینهانوعاوحشت تنهایی وجودشان رافراگرفته است.احساس تنهایی می کنندبه شدّت نیازدارندکه یک انیسی ومونسی داشته باشندوهمراهی داشته باشند.همراه وانیس ومونس حقیقی درکنارشان هست اماخودشان خبرندارند.یاردرخانه وماگردجهان می گردیم.همانجا پهلویشان هست اماازآن فاصله دارند؛امام زین العابدین(ع)می‎فرماید:لَوْمَاتَ مَنْ بَینَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ لَمَااسْتَوْحَشْتُ بَعْدَأَنْ یکُونَ الْقُرْآنُ مَعِی.کافی،ج2،ص602.اگرهمه انسانهای عالم بمیرندمن وحشت ندارم چون قرآن بامن هست.پیامبراعظم(ص)درمان همه مشکلات رادرقرآن می داندومی فرماید:هر گاه کارهاومشکلات وسختی هاچون شب ظلمانی برایتان مشتبه وتاریک گردیدبه قرآن پناه ببرید؛چون اوشفیعی است که شفاعتش پذیرفته وشاهدی است که تصدیق شده است.هرکس اورارهبرخویش گرداند،وی رابه بهشت رهنمون می سازدوهرکس بدان پشت پابزند،به جهنّم سوقش می دهد.قرآن روشن ترین راهنمابه سوی بهترین راه‎هاست.عدة الداعی،ص286.انس باقرآن خیلی مسئله مهمی هست،یعنی دراختیارداشتن برنامه جامع سعادتبخش؛اگرکسی دنبال زندگی سعادت مندانه هست بایددنبال قرآن برود.اگرکسی باقرآن سروکارنداشته باشد،موردشکایت وعتاب رسولخدا(ص)خواهدبود.یارَبِّ إِنَّ قَوْمِی اتَّخَذُواهذَاالْقُرْآنَ مَهْجُوراً؛فرقان/30.پروردگارا!قوم من قرآن رارهاکرد.سوال:چرابعضی هاقرآن می خوانندوانس باقرآن دارند،فصیح ترین قرائت هاراهم دارندامابهره ازقرآن نمی برندودرعمل انس باقرآن رانشان نمی دهند؟امام باقر(ع)در پاسخ این پرسش فرمود:قاریان قرآن سه دسته اند؛1.یک دسته تلاوت وانس باقرآن راابزاری برای کسب سرمایه مادّی ویاکسب موقعیّت درنزدحاکمان ویامایه فخرومباهات درمیان مردم قرارمیدهند.2.گروهی که تلاوت وانس باقرآن دارند،آداب ظاهری راهم رعایت می کنند،ولی به حدوحدودودستورهای واقعی آن اهمیّت نمی دهندوضایع می‎کنندوفقط انس صوری باقرآن دارند.3.امایک دسته هستندکه ازهمه آنهابالاترند.کسانی وگروهی هستندکه قرآن رامی خوانندودوای آن رابردردهای خودشان قرارمی دهند.باقرآن شب زنده‎داری می‎کنند،برای درمان دردش قرآن می خواند.امام باقر(ع)در پایان بانهایت تأسّف فرمود:...قاریان ازنوع سوم خیلی کمیاب است،کمیاب‎ترازکبریت احمر.جامع الأخبار،ص48.پیامبر اکرم (ص)برخی ازتلاوت کنندگان قرآن راشدیدانکوهش کردند:رُبَّ تَالِ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ یلْعَنُهُ؛کافی، ج 2،ص 613.بسا قاریان قرآن که قرآن آنان را لعن می کند.گویاآن دودسته اول ازاین افرادهستند.چندمرحله ازمراحل انس باقرآن ازمرتبه نازله تاآن مرتبه بالاترانس باقرآن: :1.نگهداری در خانه...امام صادق(ع)فرمود:إنَّهُ لَیعْجِبُنِی أَنْ یکُونَ فِی الْبَیتِ مُصْحَفٌ یطْرُدُاللَّهُ عَزَّوَجَلَّ بِهِ الشَّیاطِین.کافی،ج2ص613.من خوش دارم قرآنی درخانه باشدوخداوندشیاطین رابه واسطه آن از خانه دفع کند. البتّه در مورد کسانی این مرحله مناسب است که بیش از این نمی توانند استفاده کنند؛ وگرنه قرار دادن قرآن در خانه، بدون بهره برداری معنوی از محتوای آن، مورد نکوهش است و روز قیامت شکایت قرآن را در پی خواهد داشت.2.نگاه به خطوط قرآن...انس با قرآن مراتبی داردوکمترین مرحله انس باقرآن،نگاه کردن روزانه به قرآن است که همین نگاه کردن بدون خواندن، جزو عبادات مستحبّی محسوب شده و ثواب دارد. پیامبر(ص) دراین باره فرمود:النَّظَرَ فِی الْمُصْحَفِ مِنْ غَیرِ قِرَاءَةٍ عِبَادَة.اختیارمعرفةالرجال،ج2،ص616.نگاه کردن به خطوط قرآن بدون خواندن آن عبادت است.3.سکوت هنگام قرائت...خداوند متعال از دیگر مراحل انس با قرآن را رعایتِ سکوت،هنگام قرائت آن بیان می‎کندودستورمی‎ دهدکه:وَإِذَاقُرِئَ الْقُرْءَانُ فَاسْتَمِعُواْلَهُ وَأَنصِتُواْلَعَلَّکُمْ تُرْحَمُون.اعراف، 204.هنگامی که قرآن خوانده شود، گوش فرا دهید و خاموش باشید شاید مشمول رحمت خدا شوید!4.استماع تلاوت قرآن...از مراحل مهم انس با قرآن گوش دادن به تلاوت قاری است که برکات مادّی و معنوی فراوانی به همراه دارد.روایت ذاریم؛حضرت علی بن الحسین(ع) فرمود:هرکس تنها یک حرف از قرآن را گوش کند هرچند آن را قرائت نکند، خداوند برای او یک حسنه می نویسد و یک گناه از او محو می کند و یک درجه بالایش می‎برد.ثواب الأعمال وعقاب الأعمال،ص103.

5.تلاوت با نگاه و بدون تلفّظ...امام سجّاد(ع) در روایتی می فرماید:مَنْ قَرَأَنَظَراًمِنْ غَیرِصَوْتٍ کَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِکُلِّ حَرْفٍ حَسَنَةًوَمَحَاعَنْهُ سَیئَةًوَرَفَعَ لَهُ دَرَجَةً؛ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، ص 103.هرکس بانگاه وبدون صوت وتلفّظ،قرآن بخواند، خداوندبرایش دربرابرهرحرفی حسنه ایی می نویسدوگناهی راازاومحومی کندودرجه اورابالابرد.6.قرائت از روی مصحف...قرائت قرآن مرحله‎ای از مراحل انس با قرآن است، امّا کامل نیست. قرائت ممکن است از روی مصحف باشد و ممکن است از حفظ خوانده شود. رسول خدا (ص) فرمود:لَیسَ شَیءٌأَشَدَّعَلَی الشَّیطَانِ مِنْ قِرَاءَةِالْمُصْحَفِ نَظَرا؛ ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، ص 103.هیچ چیزی بر شیطان دشوارتر از قرائت قرآن از روی آن نیست.استفاده ازمباحث استادانصاریان