نكاتي راهگشادرباره خانواده
37 بازدید
تاریخ ارائه : 6/24/2014 11:00:00 PM
موضوع: اخلاق و عرفان

بسم الله الرحمن الرحيم؛قال الله العظيم في محکم کتابه: ربنا آتنا في الدنيا حسنه وفي الاخرة حسنه وقناعذاب النار.بقره/201.قال رسول الله (ص) : الا كلكم راع وكلكم مسئول عن رعيته،فالاميرعلي الناس راع وهومسئول عن رعيته،والرجل راع علي اهل بيته،وهو مسئول عنهم ،فالمرئة راعية علي اهل بيت بعلها وولده وهي مسئولة عنهم الا فلكلكم راع،وكلكم مسئول عن رعيته.بدانيدهمه شما نگهبانيد،وهمه دربرابركساني كه مأمورنگهباني آنها هستيد مسئوليد،اميرورئيس حكومت اسلامي نگهبان مردم است ودربرابرآنها مسئول است،مرد نگهبان خانواده خويش است ودر مقابل آنها مسئول،زن نيز نگهبان خانواده شوهر وفرزندان است ودر برابرآنها مسئول مي با شد. بدانيد همه شما نگهبانيد وهمه شما در برابركساني كه مأمورنگهباني آنها هستيدمسئوليد.اميرالمؤمنين(ع) :علّموا انفسكم واهليكم الخيروادبوهم.: خود وخانواده خويش رانيكي بياموزيد وآنها را ادب كنيد. درحقيقت اجتماع بزرگ ازواحدهاي كوچكي تشكيل مي شود كه خانواده نام دارد وهر گاه اين واحدهاي كوچك كه رسيدگي به آن آسانتر است اصلاح گرددكل جامعه اصلاح مي شود واين مسئوليت دردرجه اول به عهده پدران ومادران است.خصوصاً دردوران ما كه امواج كوبنده فساد دربيرون خانواده ها بسيار قوي وخطرناك است.براي خنثي كردن آنها بايدازطريق تعليم وتعلّم خانوادگي وبرنامه ريزي اساسي ودقيق تر اقدام كرد.يك واحد كوچك اجتماعي كه با پيمان ازدواج زن ومرد آغاز مي شود وبا تولد فرزندان توسعه واستحكام مي يابد- بشرازآغاز زندگي خانوادگي رابه عنوان بهترين نوع زندگي برگزيده ودرهمه زمانها ومكانهابه آن پايبند بوده وهست.اين ازامتيازانسان هاست- وفوائد گوناگون دارد.نجات زن ومرداز پريشاني. وبي هدفي-وابسته ودلگرم شده به خانواده وبهره مند شده از نعمت انس ومحبت.-  وابستگي كودكان ونوجوانان وجوانان به خانواده فوائدزيادي داردچراكه ازانواع مفاسداخلاقي واجتماعي وانحرافات جنسي،ارتكاب جنايت،بزه كاري واعتيا مصون مي مانند.سعادت وسلامت جامعه تاحد زيادي به وضعيت خانوادها وكيفيت روابط بين زن وشوهر و والدين وفرزندان بستگي دارد هرچه روابط بهتروسالم تر،زندگي شيرين تر وبا صفاتر است.وارتباط صميمانه تر برقراراست واز خط انحرافات مصونيت وجود دارد.هدف از تشكيل خانواده در اسلام ايجاد انس ومحبت وصفاست- خانواده كه درآن صفا ومحبت نباشد از هم گسيخته است وويرانه- وزنداني بيش نيست.آررامش وآسايش گمشده انسان است.براي درامان ماندن ازتلاطم واضطراب روحي اسلام مي گويد:جعل بينكم مودةً ورحمةً.رابطه درست اخلاقي درخانواده تأمين كننده اي مهم است.امروزه بلاي خانمانسوز كه برسر بشريت در حال نازل شدن است اين است كه خانواده هاي زيادي درحال از هم پاشيدن است خصوصاً دركشورهاي اروپايي وغربي.امّا در فرهنگ پر بار اسلا مي اهميت فراواني به خانواده وروابط اخلاقي حاكم در آن داده شده است.عن رسول الله ص: كامل ترين مردم از جهت ايمان كسي است كه اخلاقش خوبتر باشد وبهترين شما كساني هستند كه نسبتبه همراه خود خوشرفتارترباشند. امام سجاد ع:اما حق همسرت اين است كه بداني خدا اوراوسيله آرامش وانس توقرارداده وبداني كه اونعمتي است ازجانب خدابراي تو- پس اورا گرامي بداري وبا وي مدارا كني گرچه تو نيز براي اوحقي بزرگ داري اما بايدنسبت به اودلسوز ومهربان باشي زيرا در اختيار تو قرار دارد،بايد خوراك وپوشاك اوراتأمين كني واشتباهات ولغزش هايش راببخشي.البته امام موساي كاظم ع فرمودند-جهاد المرئة حسن التبعل- جها زن اين است كه خوب شوهرداري كند..در اين دوره چشم هم چشمي ها. رعايت ارزش هاي اخلاقي ضروري است.بحث مراعات وسع وتوانايي همسررا نمودن:در يكي از روزها صبح گاهان امام به همسرعزيزش فرمود:فاطمه جان آيا غذايي داري تا از گرسنگي بيرون آييم؟ فرمود نه به خدايي كه پدرم را به نبوّت وشما رابه امامت بر گزيد سوگند،دو روز است كه در منزل غذايي نداريم آنچه بود به شما وفرزندانم دادم وخود از غذاي اندك موجود استفاده نكردم- امام باتأسف فرمود:فاطمه جان چرا به من اطلاع ندادي تا به دنبال تهيه غذابروم؟.فرمود:يا ابالحسن انّي لا ستحيي من الهي ان اكلّف نفسك ما لا تقدر عليه- من از پروردگار خود حيامي كنم كه چيزي راكه تو برآن توان و قدرت نداري از تو درخواست مي كنم:در كتاب:جامع الابصار،ص 275 – كبريت احمر، ص463 .كمك در كار خانه: رسول خدا حضرت را ديدند عدس پاك مي كند فرمود: يا علي هر كس كه زن خود را در انجام دادن كارهاي خانه ياري دهدبه تعداد هر مي كه دربدن اوست ثواب وپاداش يكسال عبادت براي او نوشته مي شود كه درآن يك سال روزها را روزه گرفته باشد وشب ها رابه عبادت گذرانيده باشد.وبه هرشبانه روزي ثواب وپاداش هزار شهيد وبه هر قدمي ثواب حج وعمره دارد وبه هر رگي كه در بدن اوست شهري در بهشت به داده مي شود.يا علي ساعتي درخانه كار كردن بهتر است از عبادت هزار سال وهزار حج وهزار عمره وهزار بنده كه آزاد كند.تقسيم كار:زندگي درنهات سادگي وبي الايشي- تجمّل-خود آرايي.امام صادق عليه السلام فرمود: "كان علي عليه السلام يحتطب ويستقي ويكنس وكانت فاطمه تطحن وتعجن وتخبز .علي براي خانه خود ازبيابان هيزم جمع آوري مي كرد،وآب مي آورد،ونظافت مي كرد وفاطمه عليها السلام آردمي كرد وخمير مي نمود ونان مي پخت.سفينه،ج2،ص195 .زندگي در نهايت سادگي وبي آلايشي امّا مملوّ از صفا وصميميت وهمكاري وهمگامي بود.كارعيب نبود وهمكاري وتفاهم اصل اساسي محسوب مي شد بي پيرايگي امتياز بزرگ آن بود.همان اموري كه امروزه از خانه وخانواه هاي امروزي رخت بر بسته وبه دنبال آن آسايش وآرامش هم رفته. تحمل كردن يكديگر واذيت هاي همديگر:جمله ي به من چه به توچه- ردو بدل نمي شود.روح اخلاق اسلامي وجود دارد. اعتماد افراد به يكديگر نه كينه ونفرت وتكبّروخود برتربيني. باهم گفتگوومشورت در امور دارند"وشاورهم في الامر".به سليقه وعقايد هم احترام مي گذارند. احترام به حريم يكديگر.براي حل مشكل،دنبال راه حل مي روند نه پيدا كردن مقصروگناهكار.علّت يابي وريشه يابي مي كند.ارتباط اعضاء خانواده بايكديگر:1-پدر ومادر وفرزند.آنچه پدر ومادربراي فرزندان انجام مي دهند به هيچ وجه قابل جبران ومقابله نيست.پس نمي توان براساس قاعده قسط وعدل برخوردكرد.شايد به همين جهت است قرآن مي فرمايد:معيارارزش در رابطه با پدرومادراحسان است"وبالوالدين احساناً".هيچ جا نيامده با والدين رفتاري عادلانه داشته باش.چون كارآيي ندارد.2-ارتباط زن وشوهر: اصل ازدواج اگر با نيت خيرتوأم باشد داراي ارزش اخلاقي مثبت بوده امري ستوده وپسنديده است وهرچه اين نيت خالص ترگردد ارزش اخلاقي آن بيشتر است. از جمله شرائط صحت ازدواج در اسلام تعيين مهريه است كه از احكام حقوقي نكاح است امّا مسئله اخلاقي در اين ارتباط آن است كه مهريه نبايد چندان سنگين باشد كه اصل ازدواج را با موانع مواجه بسازد.هرچندازنظرحقوقي زن حق داردمهريه خودراهرادازه كه بخواهدتعيين كند امّاازنظراخلاقي نبايد فقر مالي فرد موجب محروم شدن او از ازدواج گردد. دراين موارد بايد به خداتوكّل كرد وخداوند كساني را كه فقيرند بي نياز خواهد كرد."فيغنيهم الله من فضله".كساني هستند كه در اثرشرائط خاص نمي توانند مخارج خود وخانواده خودراتأمين كنند.3- آنجا كه يكي از طرفين (دست كم از نظر ديگري) از منطق عقل خارج شد وبرسخن خود پاي مي فشرد وبه حكم عقل تن نمي دهد باز هم نبايد پيوند ازدواج رابه هم زد.ومحيط خانواد ه را از بين برد.در چنين مواردي زن وشوهر بايدانعطاف نشان داده به گونه اي با يكديگر سازش كنند.هرچندبه اين قيمت كه يكي از حق مسلم خويش بگذرد.واگر زن از شوهر خويش بيم ناسازگاري يارويگرداني داشته باشد برآن دو گناهي نيست كه از راه صلح با يكديگربه آشتي گرايند كه سازش بهتر است."وان امرأةخافت من بعلها نشوزاًاواعراضاً فلا جناح عليهما ان تصلحا بينهما صلحاً والصلح خيرٌ" نساء،128 .اسلام سعي دارد تاجايي كه امكان دارد محيط خانواده ازهم نپاشد وصلح وآرامش برقرار باشد.شكايت سه زن نزد پيامبر: يكي گفت شوهرم گوشت نمي خورد.يكي گفت شوهرم بوي خوش استعمال نمي كند.يكي گفت شوهرم توجهي به من نمي كند.حضرت به شدّت خشمگين شدند چراعدّه اي ازشما اينطوريد.من كه پيامبرم اين كارها رامي كنم- حلية المتّقين.