عفت؛راه دست یابی به حیات طیبه
68 بازدید
تاریخ ارائه : 5/14/2014 11:07:00 AM
موضوع: اخلاق و عرفان

بسم الله الرحمن الرحیم

قال الله العظیم :

من عمل صالحامن ذكراوانثی وهومومن فلنحیینه حیاةطیبه ولنجزینهم اجرهم باحسن ماكانوایعملون.نحل/97

"باالهام ازآیه شریفه :چه كنیم زندگی زیباوحیات طیبه داشته باشیم ؟یكی ازراه های دستیابی به حیات طیبه وزندگی زیبا عفت داشتن وعفاف پیشه كردن است ،عفت وتعفف و عفاف یعنی پرده پوشی ،پرواپیشگی ،پاكدامنی،پارسایی وبلندطبعی است ،اماقلمروعفت كدام است؟اول:عفت دراندیشه ،فردوسی علیه الرحمه می گوید"زروزگذركردن اندیشه كن-پرستیدن دادگرپیشه كن "انسان موجودی تفكرپیشه واندیشه گراست،تفكرگاه برای سامان دادن به زندگی وامورات است كه بازتاب نیكوداردوگاه درمجال های نارواست كه پیامدهای نامطلوب بهمراه خواهدداشت مانند فكرهای آلوده وشیطانی ،عفت دراندیشه یعنی دورداشتن فكرازعرصه های نابهنجاروآلوده ،حضرت امیرعلیه السلام می فرماید:من كثرفكره فی المعاصی دعته الیها"كسی كه بسیاردرباره گناهان بیندیشدبزهكاری هااورابه خویش

فرامی خواند،حضرت عیسی علیه السلام خطاب به حواریون می فرماید:ان موسی امركم ان لاتزنوا وانا آمركم ان لاتحدثوا انفسكم بالزنافضلاعن ان تزنوا "موسی به شمافرمان داداعمال منافی عفت انجام ندهیدولی من فرمان می دهم دراند یشه آن هم نباشید.دوم:عفت درگفتار ،دین اسلام برای گفتاروگفتمان سازوكارسعادت آفرین دارد توصیه به :قول معروف،گفتارشایسته ،قول لین ،گفتمان نرم وملایم ،بلیغ ورسا وقول سدیدومحكم ومستدل وقول كریم ،سخن ارجمند -درباب عفت درگفتارسه موضوع بایدمدنظرباشد :1-آهنگ صدا،كوتاه یابلندبودن صداوآوامهم است وبارعایت ادب درارتباط است ،لقمان به پسرش گوید: واغضض من صوتك ان انكرالاصوات لصوت الحمیر ،ازصدای خودبكاه ،فریادمزن ،زشت ترین صداها صدای درازگوشان است ،یاقرآن می فرماید:لاترفعوااصواتكم فوق صوت النبی ، تن صدایتان فراترازصدای پیامبر نباشد-یادرروایت دارد:لاترفع صوتك فوق صوتهما ،صدایت رافراترازصدای پدرومادرت نبر ،دردعای 24صحیفه سجادیه امام سجاد به خداعرضه می دارد "اللهم خفض لهما صوتی ،خدایا صدایم رادرپیشگاه پدرومادرم آرام وفرودآمده قراربده ،فریادنزدن وبلندسخن نگفتن وجیغ نكشیدن ازجلوه های عفت درگفتاراست كه بایدرعایت شوداما موارد استثناءهم داریم "لایحب الله الجهربالسوءمن القول الامن ظلم وكان الله سمیعا علیما "خداوندبانگ برداشتن به بدزبانی رادوست نداردمگرازكسی كه براوستم رفته باشدوخداشنوای داناست 2-كیفیت القاء،سخن گفتن یابانرمی وعطوفت است یاباخشم وخشونت یاباوقاروگاه با نازوعشوه ،سخن نازآلودوعشوه آمیزبانامحرمان یكی ازمواردی است كه بایدعفت درگفتاردرآن مراعات گردد قرآن:فلاتخضعن بالقول فیطمع الذی فی قلبه مرض"بانازوعشوه سخن نگوییدتاآن كسی كه دردلش بیماری است طمع نورزد3-درون مایه سخن،هرواژه نمادمعنایامعناهایی است برخی ازمعانی خوشایندودلبرساست وبعضی ناخوشایندودلگیر،عفت واژه هارابیشتربادرون مایه ومحتوای آنهامی توان سنجیدفلسفه پدیدآمدن بسیاری ازكنایه هادرادبیات جهان ودرفرهنگ اسلامی پاسداری ازعفت ادبی است قرآن تبلورعفت سخن برای معانی ناخوشایند پیوسته كنایه به كارگرفته است،یكی ازچالش های بزرگ درفرهنگ جهانی این است كه :قسمتی ازادبیات جهان باعفت بیان فاصله گرفته است ،ننگین ترین واژه ها وركیك ترین كلمات رابه كارمی برند امادرفرهنگ شوكت آفرین اسلام برای حراست ازعفت دركلام وگفتارباسخنانی كه ازحریم عفت دوراست به مبارزه برخاسته است پیامبراكرم  فرمود:من فاكه بامرئةلایملكهاحبسه الله بكل كلمةكلمهافی الدنیاالف عام"هركس بازنی كه همسرش نباشد(نامحرم)شوخی كندخداوندبرای هرواژه ای كه دردنیابرزبان رانده است هزارسال اوراحبس خواهدكرد،نامه های عاشقانه،پیامك های آنچنانی،تماس های تلفنی ناشایست درهمین قلمرو ارزیابی می شود ،این نامه هاسندهای مكتوب وماندگاربی پروایی ونارسایی است ،بسیاری ازافرادی كه آلوده به این مسائل هستند دچارتنش ها وچالش های سخت خانوادگی شده اند وطلاق ها وبدبینی ها ودرگیری هازندگی آنهاراآشفته وتیره ساخته است ،درروایت آمده:نبایدزیبایی های زنی رابرای مردی توصیف كردتااوفریفته وشیفته گردد وبه بزهكاری نیفتد ،ستیزاخلاق اسلامی  بااهانت ،تحقیر،استهزاء، تنابزبه القاب،همزولمز،فحش ،اشاعه فحشاء...برای پاسداشت عفت درگفتاراست ،سوم:عفت دررفتاریعنی پرواپیشگی دررفتار ،كه عرصه های گوناگون زندگی فردی واجتماعی راشامل می شود به عنوان مثال عفت درپوشش یعنی گزینش لباسی كه باهویت دینی ،هنجارهای اخلاقی ،شخصیت والای انسانی وارزش های متعالی اجتماعی سازگارباشد حجاب اسلامی همان عفت درپوشش است،ابعاددیگرعفت رفتاری عفت جنسی است جلوه هایی همچون پرهیزازنگاه های آلوده،خلوت نكردن بانامحرم،ونداشتن تجلی تحریك آمیزدرمجامع،حركات موزون ورقص...جلوه دیگرعفت رفتاری عفت اقتصادی است كه درروایات ازآن به عفت بطن(شكم)تعبیرشده است -درآیه شماره 31سوره مباركه نوركه به سوره عفت وپاكدامنی وحجاب معروف است به چندرفتارعفیفانه اشاره می كنددرباب وجوب وحفظ وكنترل دیده ونگاه  خطاب به خانم ها:قل للمومنات یغضضن من ابصارهن "به زنان مومن بگو چشم های خودراازنگاه هوس آلودفروگیرند ،خطاب به آقایان :قل للمومنین یغضوا من ابصارهم "به مردان مومن بگو ازنگاه های غیرمجازچشم پوشی كنند "درشأن نزول آیه شریفه آمده ،جوانی دربین راه زنی رامی بیند وبه اوچشم می دوزد وبه دنبال اوراه می افتد طوری غرق نگاه بوده كه صورتش به استخوان دیواری برخوردكرد ومجروح شدوخون سرازیر شد رفت نزدرسول خدا وماجرای خودراگفت این آیه نازل شد وعلت آن مراعات نكردن حجاب ازسوی آن زن هم بوددرلزوم عفت وپاكدامنی وترك نگاه حرام بین زن ومردفرقی نیست همانگونه كه چشم چرانی برمردان حرام است برزنان نیزحرام است ،رسول اكرم می فرماید:ازنگاه های زیادبپرهیزیدزیراتخم هوس می پراكندوغفلت می زاید ،حضرت عیسی می فرماید:ازنگاه به نامحرم بپرهیزید كه بذرشهوت رابردل می نشاند وهمین برای دچارشدن انسان به فتنه كافی است رسول اكرم می فرماید:من تركها خوفامن الله اعطاه الله ایمانا یجدحلاوته فی قلبه "هركس ازترس خداچشم پوشی كندازنامحرم خدابه اوایمانی عطا می كند كه حلاوت آن رادردلش می یابد وفرمود:غضواابصاركم ترون العجایب "چشمان خودراازحرام فروبندید تاشگفتی های عالم وعظمت الهی رادریابید "یاایهاالنبی قل لازواجك وبناتك ونساءالمومنین یدنین علیهن من جلابیبهن ذلك ادنی ان یعرفن فلایؤذین وكان الله غفورارحیما "درشأن نزول آیه شریفه آمده :شب هنگام زنان برای نمازمغرب وعشاءبه مسجد می رفتند برخی ازجوانان ناباب وهوس ران برسرراه آنهامی نشستند وبامزاح وسخنان ناروا آنها راآزارمی دادند ومزاحم آنها می شدند آیه نازل شدوبه آنهادستور دادحجاب خودرابطوركامل رعایت كنند تابه خوبی شناخته نشوند وكسی بهانه مزاحمت نداشته باشد ،دونكته باتوجه به شأن نزول :1-بجای جلوگیری ازمزاحمت های خیابانی دستورحجاب كامل به زنان می دهد هرچندآیه بعدی مزاحمان رانیزتهدیدكرده است ،معلوم می شود حجاب درریشه كنی هوس رانی افراد لاابالی ومزاحمت هانقش دارد 2-علت حجاب رااین می داند كه زنهای باحجاب باشخصیت ومتدین شناخته می شوند لذاباعمل خودبه افراد ناباب اجازه نمی دهند به حریم حرمت آنهااهانت نمایند