نقش ایمان به معاددرزندگی
14 بازدید
تاریخ ارائه : 5/3/2014 8:01:00 AM
موضوع: اخلاق و عرفان

بسم الله الرحمن الرحیم

قال الله العظیم فی محکم کتابه:وَیْلٌ لِلْمُطَفِّفیِِنَ اَلَّذیِِنَ اِذَااکْتََالُواعَلَی النََّاسِ یَسْتَوْفُونَ وَاِذََاکََالُوهُمْ اَوْوَزَنُوهُمْ یُخْسِرُونَ اَلاََیَظُنُّ اُولََئِکَ أَنَّهُمْ مَبْعُوثُونَ لِیَوْمٍ عَظیِِمٍ.مطففین/1تا5ایمان به معادچه نقشی درزندگی دارد؟باوجودایمان به معاد،زندگی هدفدارمی‏شودوهمه اعمال ورفتارانسان مؤمن به‏ معادبه سوی تأمین معاد،جهت می‏یابد.درحالی که انسان غیرمؤمن به معاد،هدفی رابرای مجموعه زندگی خودنمی‏ یابدوزندگی برای اوهدف‏ دار،جهت‏ دارومعنی‏ دارنیست.اوبرای رفتارخودچارچوبی نمی‏ شناسد،هرگونه خواست واراده کردودوست‏ داشت عمل می‏کندیاحتی رفتار خود را مطابق دلخواه بدون احساس محدودیت،تغییرمی‏دهد.قرآن دراین باره می‏فرماید:بَلْ یُریِِدُالْاِنْسََانُ لِیَفْجُرَأَمََامَهُ یَسْئَلُ اَیََّانَ یَوْمُ الْقِیََامَةِ.قیامت/5و6،بلکه انسان می‏خواهددرپیش روی خود،راه رابازکند(مانعی برای آنچه می‏خواهدانجام‏ دهدنبیند)لذانسبت به قیامت اظهارتردیدکرده می‏پرسدقیامت کی خواهدبود؟!دیگراینکه دربعداقتصادی واخلاقی اعتقادبه معاددرزندگی اقتصادی،آثارونتایج فراوانی راپدیدمی‏آورد.ازجمله،شکل گرفتن فعالیتهای اقتصادی انسان درچارچوب احکام شریعت است.مؤمن به معادمی‏داندازهردرآمدی ازاوپرسیده می‏شودکه ازچه راهی بدست آمده ودرچه راهی‏ مصرف گردیده.پیامبراکرم ص:لاََیَزُولُ قَدَمُ عَبْدٍیَوْمَ الْقِیََامَةِحَتََّی یُسْأَلَ عَنْ اَرْبَعٍ ...وَعَنْ مََالِهِ مِمَّااکْتَسَبَهُ وَفیََِِماأَنْفَقَهُ،بنده درروزقیامت،قدم ازقدم برنمی‏داردتاازچهارچیزموردسؤال واقع شود...وازمالش که‏ آن راازچه راهی به دست آورده ودرچه راهی خرج نموده.وتجاوزوتصرف درمال دیگران پایان می‏پذیرد؛زیراکیفرالهی رابه دنبال دارد.بویژه دست درازی به مال یتیمان موقوف می‏گرددچون هرکه مال یتیمی رابخوردآتشی‏ فروخورده است وبه دوزخ افکنده خواهدشد،چنانکه امام صادق(ع)می‏فرماید:اگرکسی به اندازه دودرهم ازمال یتیم راغصب کند،مجازات اوآتش است.تفسیربرهان،ذیل آیه دهم ازسوره نساء،تأثیردیگراعتقادبه معاد،جلوگیری ازکم فروشی وفریب دادن مشتریان دربازارتجارت است.وَیْلٌ لِلْمُطَفِّفیِِنَ اَلَّذیِِنَ اِذَااکْتََالُواعَلَی النََّاسِ یَسْتَوْفُونَ وَاِذََاکََالُوهُمْ اَوْوَزَنُوهُمْ یُخْسِرُونَ اَلاََیَظُنُّ اُولََئِکَ أَنَّهُمْ مَبْعُوثُونَ لِیَوْمٍ عَظیِِمٍ.مطففین،آیات1تا5وای برکم فروشان!آنان که وقتی برای خودپیمانه می‏کنند،حقّ خودرابطورکامل می‏گیرند؛اماهنگامی که می‏خواهندبرای دیگران پیمانه یاوزن کنند،کم می‏گذارند!آیاآنهاگمان‏ نمی‏کننددرروزی بزرگ برانگیخته می‏شوند.به کلمه«ظنّ»وگمان به مسأله قیامت وحساب،اکتفاشده درحالی که اعتقادبه قیامت ومعاد بایدقطعی ویقینی باشد.یعنی برای‏ اجتناب وپرهیزازکم فروشی،گمان وقوع قیامت نیزکافی است. ذکرخدا،اقامه نمازوپرداخت زکات،به گونه‏ای که هیچ تجارت و معامله‏ ای مانع آن نشود: رِجََالٌ لاََتُلْهیِِهِمْ تِجََارَةٌوَلاََبَیْعٌ عَنْ ذِکْرِاللََّهِ وَاِقََامِ الصَّلاََةِوَایِِتََاءِالزَّکََاةِ یَخََافُونَ‏ یَوْماً تَتَقَلَّبُ فیِِهِ الْقُلُوبُ وَالْاَبْصََارُ.نور/37،مردانی که نه تجارت ونه معامله‏ ای آنان راازیادخداوبرپاداشتن نمازوادای زکات غافل‏ نمی‏کند؛آنهاازروزی می‏ترسندکه درآن،دلهاوچشمهازیرورومی‏شود.یعنی اعتقادبه معادعلت فرازهای قبل است،جامعه‏ ای که معتقدبه روزجزاوپاداش است،گرفتارآرزوهای دورودراز،اعمال زشت وناپسندنخواهدشد؛روابط اقتصادی سالمی خواهدداشت وبه‏ارحام ومستضعفان کمک خواهدنمود.درمقابل،کسانی هستندکه تنهازندگی دنیاراهدف نهایی خویش می‏دانند،مال وثروت رااصیل دانسته وداشتن آن راسعادت بزرگ وواقعی می‏پندارند.تعدادی ازاینها،ازقوم حضرت موسی(ع)بودندوهمین عقیده خودراهنگامی که قارون‏ به میان مردم آمدابرازداشتندوگفتند:یََالَیْتَ لَنََامِثْلَ مََااُوتِیَ قََارُونُ اِنَّهُ لَذُوحَظٍّ عَظیِِمٍ  قصص/79،ای کاش،مانندآنچه به قارون داده شده برای ماهم بود؛همانااوبهره بزرگی ازثروت راداراست.ولی مؤمنان بنی‏ اسرائیل که معتقدبه مبدأومعادبودندوبینشی صحیح نسبت به‏ مسائل داشته ومال وثروت راامری فرعی می‏شمردند،خطاب به آنان گفتند:وَیْلَکُمْ ثَوََابُ اللََّهِ خَیْرٌلِمَنْ اََمَنَ وَعَمِلَ صََالِحاًوَلاََیُلَقََّیهََااِلاَّالصََّابِرُونَ.قصص/80،وای برشما!پاداش خدابهتراست برای کسی که ایمان آورده وعمل شایسته انجام دهدوجزصابران،بدین ثواب کسی نائل نمی‏شود.حتی قرآن،انکارمبدأومعادرامایه کشته شدن عواطف انسانی‏ می‏ شمردتاآنجاکه منکران معاددربرابرافرادیتیم،سنگدل می‏شوندوازآنان‏ دستگیری نمی‏کنند:اَرَاَیْتَ الَّذی‏ِِ یُکَذِّبُ بِالدّیِِنِ فَذََلِکَ الَّذی‏ِِ یَدُعُّ الْیَتیِِمَ وَلاََیَحُضُّ عَلََی طَعََامِ‏ الْمِسْکیِِنِ.ماعون،آیات1،2،3آیاکسی که روزجزاراپیوسته انکارمی‏کنددیدی؟اوهمان کسی است که یتیم راباخشونت‏ می‏راندو(دیگران را)به اطعام مسکین تشویق نمی‏کند!بنابراین عامل اصلی که بتواندتلاشهای انسانهارادرجهت صحیح سوق دهد،ایمان‏ به معادوترس ازانتقام الهی وجهنّم است وطبق آیه قرآن تنهاافرادمتجاوزوگناهکارروزقیامت راانکارمی‏کنند:وَمََایُکَذِّبُ بِهِ اِلاََّکُلُّ مُعْتَدٍ اَثیِِمٍ.مطففین/12.