سه نوع حسابرسی
28 بازدید
تاریخ ارائه : 3/17/2014 11:01:00 PM
موضوع: اخلاق و عرفان

بسم الله الرحمن الرحيم،پيامبر گرامي اسلام (ص)درروايتي درذيل آيه شريفه:فَمِنهم ظالمٌ لِنَفسِهِ (1)؛بعضي هابه خودشان ظلم مي کنند ،ومِنهُم مُقتَصِدٌ؛بعضي هاميانه روهستند،ومنهم سابقٌ بِالخيراتِ  ؛بعضي ها سبقت مي گيرندبه کارهاي خير؛فرمودند:مردم درحسابرسي سه دسته هستند:1- کساني که حسابرسي آن هاسخت است،معطل مي شوند.2-دسته دوم حسابرسي شان آسان است.3-امادسته سوم اصلاً حسابرسي نمي شونديعني تکليفشان روشن است"يَدخُلونَ الجَنَّهِ يُرزَقُونَ بِغَيرحِسابٍ"(2)بي حساب واردبهشت مي شوند.اماچه کنيم جزءدسته دوم وسوم باشيم:وقتي روايات اهل البيت(ع)رابررسي مي کنيم مشاهده مي کنيم راههايي وجودداردکه حسابرسي را  آسان مي نمايد.1- هر کس در اين عالم به حساب خودش برسد قيامت حسابرسي اش آسان مي شود.اميرالمومنين علي(ع) مي فرمايد:شب که مي خواهيدبخوابيدبانفستان مثل شريک برخوردکنيد.خصوصيات دونفرشريک اين است که درشراکت دقيق هستندمي گويند رفاقتمان سرجاي خودش ، حساب و کتاب هم جاي خودش .خطاب کن به نفست بگو" يومٌ قدمضي" (3) اي فلاني امروز که گذشت"و لا يعود اليک ابداً (4) ديگر بر نمي گردد ، تو چه کار مثبتي انجام دادي ، امروز محاسبه بکش از نفست ، در رابطه با کارهاي خير و خوب شکرگزار باشيد و در مورد کارهاي منفي در صدد جبران برآيد.در قيامت از تو سؤال مي کنند "لِمَ "کارها را به چه انگيزه اي انجام دادي ، بتواني بگوئي وظيفه ام بود " لِمَن "براي چه کسي انجام دادي؟خداياشيطان يامردم  ،" کيف "چطورانجام دادي؟پيامبر خدا (ص) فرمودند :درروز قيامت بنده قدم از جاي خود بر ندارد تا آن گاه از چهار چيز بازخواست شود" حتي يُسألَ عن اَربَعٍ:1-عن عُمرِهِ فيما اَفناهُ؛ازعمرش که درچه راهي صرف کرده است.2-عن شَبَابِهِ فيما ابلاهُ؛ از جوانيش که در چه راهي به سر آورده است.3-و عن ماله من اَينَ اکتَسَبُهُ و فيما اَنفَقُهُ  ؛و از مالش که از کجا آورده و در کجا خرج کرده است.

4- و عن حُبَّنا اَهل البيت؛ و از دوستي ما خاندان. (5)مرحوم شيخ عباس قمي (ره) نقل مي کند ؛ داود پيامبر با عابدي برخورد کرد سؤال کرد چه مي کني ؟ گفت عبادت مي کنم. سؤال کرد آيا تا به حال مغلوب دنيا شده اي بخواهد تو را فريب دهد .گفت : بله ، سئوال کرد چه مي کني ؟ گفت : من جائي زندگي مي کنم که کنار قبري است از يکي از شخصيت هاي بني اسرائيل مطلبي روي قبرش نوشته است ، مي گويد ؛ مرا برد آن جا ديدم ، نوشته من فلاني هستم من هزار ماه سلطنت کردم اين قبر من است با دست خالي رفتم مواظب باشيد به اين دنيا مغرور نشويد ، وقتي به اين قبر نگاه مي کنم دلم آرام مي شود لذا توصيه شده است در بهترين حالات به زيارت اهل قبور برويد هم در حال ناراحتي به قبرستان سر بزنيد ، سرگذشت پيشينيان را مطالعه کنيد ،  عبرت بگيريد ."لکَيلا تأسوا علي ما فاتَکم ولا تَفرَحُوا بِما آتاکم "(6)بنابراين يکي از راههاي که حساب رسي را آسان مي کند اين است که انسان هر شب ازنفسش سئوال کندچه کرده است ،محاسبه نفس نمايد.راه دومي که حسابرسي را آسان مي کند.در بعضي از روايات وارد شده است فرداي قيامت بعضي هاازقبربه سوي بهشت پرواز مي کنند کانه صراط ، حساب ميزان را نديده اند مسلماً ديدند اما با سرعت عبور مي کنند.حساب رسي آن ها بسيار آسان است وقتي از آن ها سؤال مي کنند چه عاملي باعث شد شما به اين مقام برسيد مي گويند ما دو صفت داشتيم :1-  فيقولون کُنّا اِذا خَلَونا نَستحَي اَن نَعصيَهُ و نَرضي باليسيرِ مما قَسَمَ لنا  ؛وقتي خلوت بود کسي ما را نمي ديد حياء مي کرديم . 1- حياء در پنهاني "َتقولُ الملائکَهُ يَحِقُّ لکم هذا (7)2- صفت ديگر ما اين بود که رضا داشتيم ، راضي بوديم به رضاي خدا .وقتي ما دعاهاي امام سجاد (ع) را بررسي مي کنيم ، مي بينيم همه خواسته ها حضرت معنوي هستند وقتي شکايتي هم مي کند از نفسش و دشمن شکايت مي کند .در زيارت امين الله امام سجاد (ع) درخواست مي نمايد همه معنوي هستند خطاب به خداوند مي فرمايد : راضيهَ بقضائِک؛ خدايا به ما توفيق بده قضاء و قدرت را قبول داشته باشيم به قضاء تو راضي باشم ؛  مولَعَهً بذکرِکَ و دُعائِک؛ حريص ذکر و دعاي خود ما را بفرما،دوست دار خاصان و اولياء خويش قرار ده ؛ مَحبَّهً لصوهِ اوليائک محبوبه في ارضک و سمائک،صابرةعلي نزول بلائک؛در هنگام بلا صابر باشم  ،شاکرهً لفواصل نعمائک)8) ؛ در هنگام نعمت هاي ظاهري شاکر باشم ، نشاط در عبادت عنايت فرما؛در حديث معراج وارد شده خداوند متحابين را دوست دارد ، اين ها همان کساني هستند که در قيامت از بقيه بالاتر هستند ، و اين ها کساني اند که دوستي هايشان در دنيا به خاطر خداست. بعضي از دوستان انسان را به جهنم هدايت مي کنند. روز قيامت هر گروهي که وارد جهنم مي شوند رفيق بدش را لعنت مي کند"يا ليتني لم اتخذ خليلا (9)؛کاش با اين شخص رفيق نشده بودم که او من را بيچاره کرد.يکي از چيزهايي که باز حسابرسي روز رستاخيز را آسان مي سازد قناعت است رسول خدا (ص)اِِقنَع بما اُوتيتَهُ يَخِفَّ عليکَ الحِسابُ (10)؛ به آنچه داده شده اي قانع باش ، تا حسابت سبک شود.يکي ديگر از چيزهاي حسابرسي را آسان مي کند ، اخلاق نيکوست و همچنين صله رحم .

(1) - فاطر ، 32

(2)- غافر ،40

(3)- بحارالانوار ، ج 74 ، ص 179

(4)- الحياه با ترجمه احمد آرام ، ج 1 ، ص 756

(5)- حديث راويان تربيتي ، ج 2 ، ص 45

(6)- حديد ، 33

(7)- طرائف الحکم حديث ، 385

(8)- کامل الزيارت ، ص 40

(9)- نهج البلاغه عربي ، ج 2 ، ص 177

(10)- ميزان الحکمه ، ج 9 ، ح 17278