امیدوآرزودرپاره ای ازآیات وروایات
13 بازدید
تاریخ ارائه : 2/25/2014 4:36:00 PM
موضوع: اخلاق و عرفان

بسم الله الرحمن الرحيم؛قال الله العظيم في محكم كتابه:ام للانسان ماتمنى؛فلله الآخرةوالاولى.‏نجم/‏24و25.يكي ازچيزهايى كه انسان رابه انواع گناهان آلوده مى‏  كند،ازخدادورمى‏ كند،وبه شيطان نزديك مى‏ كندوگرفتارعواقب خطرناكى مى‏ سازدطول امل‏«آرزوهاى دورودراز»است.البته اصل«آرزو»و«اميد»مذموم نيست،بلكه عامل وانگيزه حركت ورشداست.اگراميدوآرزودردل«مادر»نباشدهرگزفرزندش راشيرنمى‏ دهدپيامبراكرم:الامل رحمةلامتى ولولاالامل مارضعت والدةولدهاولاغرس غارس شجرها.بحار،ج74،ص‏173.!اميدوآرزو،رحمت‏ براى امت من است واگراميدوآرزونبودهيچ مادرى فرزندش راشيرنمى‏ دادوهيچ باغبانى نهالى نمى‏ كاشت‏».حضرت عيسي(ع)درجايى پيرمردى رامشاهده كردكه باكمك بيل به شدت درحال كاركردن درزمين مشغول است حضرت(ع)به پيشگاه خداعرضه داشت:خداوندااميدوآرزوراازاوبرگير!»ناگهان پيرمردبيل را به كنارى انداخت و روى زمين دراز كشيدوخوابيد،كمى بعدحضرت مسيح(ع)عرضه داشت:«بارالها!اميدوآرزورابه او بازگردان!»ناگهان مشاهده كردكه پيرمردبرخاست ودوباره مشغول فعاليت وكارشد!حضرت(ع)ازاوسؤال كردكه من دوحال مختلف ازتوديدم،يك باربيل رابه كنارافكندى وروى زمين خوابيدى،امادرمرحله دوم ناگهان برخاستى ومشغول كارشدى؟!پيرمردگفت:درمرتبه اول فكر كردم من پيروناتوانم وآفتاب لب بامم،امروزبميرم يافرداخدامى‏ داند،چرااين همه به خودزحمت دهم و اين همه تلاش كنم؟بيل رابه

كنارانداختم وبرزمين خوابيدم!ولى چيزى نگذشت كه اين فكربه خاطرم خطوركردازكجامعلوم كه من سالهاى زيادى زنده نمانم؟افرادى مثل من بودندوسالهاعمركردند،برخاستم وبيل راگرفتم ومشغول كارشدم‏.بحار،ج14،ص‏329  لذابه دليل ايجاد تحرك بيشتربايداميدبه آينده رادردل زنده نگه داشت. ولى همين اميدوآرزوكه رمزحركت و تلاش انسانهاست،اگرازحدبگذردانسان راغرق دنياپرستى وظلم وجنايت وگناه مى‏كند.به همين دليل پيامبر اكرم(ص)«طول امل‏»رايكى ازدودشمن بسيارخطرناك براى انسانهاشمرده وفرمود:انّ اشدّمااخاف عليكم خصلتان اتّباع الهوى وطول الامل فامّااتباع الهوى فانّه يصدّعن الحقّ وامّا طول الامل فانّه الحبّ للدنيا;به راستى بدترين چيزى كه برشمامى ترسم،دوصفت است: يكى پيروى از هواى نفس و ديگرى آرزوى دراز; امّا پيروى از هواى نفس، پس جلوگيرى از حقّ مى كند و امّا آرزوى دراز، پس به راستى همان دوستى دنياست. جامع السعادات، ج 3، ص 27 .تمنّى:يعنى آرزو،خواه امرممكن يامحال، منطقى يابى اساس.«أمل»آرزوهايى است كه بدست آوردنش مشكل باشد.مى‏فرمايد:آخرت ودنيامخصوص خداست،چرا از غير اوتوقّع دارى؟!هستى به اراده‏ى خدامى‏چرخد،نه به آرزوى ما.امام على‏ عليه السلام مى‏ فرمايد:عرفت اللّه بفسخ العزائم ونقض العهود»خداراازاين راه شناختم كه برخى تصميم‏هاى مهم بشرفسخ وبرخى عهدهاى اونقض شده است،يعنى هستى بااراده اومى‏چرخدنه باتصميم ما‏بايدبعضي آرزوهارامهاركنيم ودرچارچوب امكانات،استعدادها،شرايط وظرفيّت باشدوگرنه سرازموهومات در مى‏ آورد.قرآن ازبعضى آرزوهاانتقادكرده ونهى مي كند.نظيركسانى كه آرزوداشتندثروت قارون راداشته باشندومى‏ گفتند:ياليت لنامثل مااوتى قارون.قصص/79.ياكساني كه آرزودارندموردستايش نابجاقرارگيرند:يحبّون أن يحمدوابمالم يفعلوا.آل‏عمران/188.ياآرزودارندبرديگران برترى داشته باشند.تلك الدارالاخرةنجعلهاللذين لا يريدون علوّاًفى الارض.قصص،83.خداوندمؤمنان راازنگاه‏هاى آرزومندانه به سرمايه داران ومرفّهان بازداشته ومي فرمايد:لاتعجبك اموالهم»و«لاتمدّنّ عينيك»...آرزوهايى كه به آن نمى‏ رسند:درقيامت مجرمان مى‏ گويند«ياليتنى»(اى كاش!)،ولى چه سودكه ديگرديرشده است،ازجمله:ياليتنى كنت ترابا»اى كاش خاك بودم.(خاك، يك دانه مى‏ گيردويك خوشه مى‏ دهد.خاك،فاضلاب رامى‏ گيردوآب زلال مى‏ دهد،ولى بعضى انسان‏هاجزفسادكارى نمى‏ كنند.ياليتنى اتّخذت مع الرسول سبيلا»اى كاش! راهى همراه پيامبر انتخاب كرده بودم.ياليتنى لم اوت كتابيه»اى كاش نامه عملم به دستم نمى‏ رسيد!ياليتنى قدّمت لحياتى»اى كاش براى روزحياتم،چيزى ازپيش فرستاده بودم!ياليتنانردّولا نكذّب».انعام/27اى كاش مابه دنيابازگشته و ديگر تكذيب نمى‏ كرديم!.منبع:قرآن كريم؛تفسيرنمونه؛تفسيرنور