فلسفه وجوب روزه
20 بازدید
تاریخ ارائه : 10/2/2013 9:49:00 AM
موضوع: اخلاق و عرفان

بسم الله الرحمن الرحيم؛قال الله العظيم:يَأَايُّهَاالَّذِينَ آمَنُواْكُتِبَ عَلَيْكُمْ الْصِّيَامُ

كَمَاكُتِبَ عَلَى‏ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ‏.بقره/183.آيه اي كه تلاوت شددررابطه باروزه ماه مبارك رمضان است.چندنكته ازاين آيه عرض مي كنم:نكته اول؛اينكه مخاطب آيه،مؤمنان هستند:يَاأَيُّهَاالَّذِينَ آمَنُواْ؛علّامه طباطبايي مي فرمايد:اين خـطاب توجه دادن مردم به صفت

ايـمان آنـان است ميخواهدبفهمانـدبـا توجه به اينکه ايمان داريدبايددستورات

خدارابـپـذيريدهرچندبرخلاف خواسـته هاواميال تان باشد.نكته دوم:اعلان وجوب

روزه،كُـتِـبَ عَـلَـيْـكُمُ الصّــِيَامُ.نكته سوم:اعلان وجوب روزه برامت

هاي گذشته:كَمَاكُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ.زمخشري

ازاميرمؤمنان(ع)نقل مي کند:روزه ازعهدحضرت آدم تاکنون وجودداشته.علّامه:آيه

براصل وجوب روزه برامـتهاي گذشته دلالـت داردامّااينكه روزه آنان شبيه

روزه مابوده يانه دلالت نـدارد.فلسفه وجوب روزه:لَـعَـلَّـكُمْ تَـتَّـقُـونَ.شايدبه تقوابرسيد.سيرطبيعي روزه به گونه اي است كه انسان رابه تقوي مي رساند.تقوى،يعنى خويشتن دارى ازگناه.بيشتر گناهان،ازغضب وشهوت سرچشمه مى‏گيرند.روزه،جلوى تندى‏هاى اين دوغريزه رامى ‏گيردولذاروزه سبب كاهش فسادوافزايش تقواست.كافى، ج‏2، ص‏18.تقوى

وخداترسى،درظاهروباطن،ازآثارمهم روزه داري است.نكته ديگراينكه:روزه،يك

عبادت مخفى است.نماز،حج،جهاد،زكات وخمس رامردم مى‏ بينند،امّاروزه ديدنى

نيست.روزه،اراده انسان راتقويت مى‏ كند.كسى كه يك ماه نان وآب وحلال...را

كنار گذاشت،مى ‏تواندنسبت به مال وناموس ديگران خودراكنترل كند.روزه،باعث

تقويت عاطفه است.كسى كه يك ماه مزه ‏ى گرسنگى راچشيد،دردآشنا مى ‏شودورنج

گرسنگان رااحساس ودرك مى‏ كند.گاهي افرادعادي روزه مي گيرند،همان خوددارى

ازنان وآب و...است،امّادرروزه خواص علاوه براجتناب ازاينها،اجتناب از

گناهان نيزلازم است،وروزه‏ ى خاصّ ‏الخاص علاوه بر اجتناب ازخوردن وآشاميدن

وپرهيزازگناهان،خالى بودن دل ازغيرخداست.رسولخداص:هركس ماه رمضان رابراى

خداروزه بدارد،تمام گناهانش بخشيده مى‏ شود.چنانكه درحديث قدسى نيزآمده كه

خداوندمى ‏فرمايد:الصوم لى واَنَااَجزى به»روزه براى من است ومن آن راپاداش

مى‏دهم.تفسيرمراغى،ج‏2،ص‏69.هرچندكه روزه برامّت‏هاى پيشين نيزواجب بوده،

ولى روزه‏ ى ماه رمضان،مخصوص انبياءبوده است ودرامّت اسلامى،روزه رمضان

برهمه واجب شده است.نورالثقلين، ج‏1، ص‏136.حکمتهاي متعددي براي وجوب روزه

بيان شده؛يادآوري چندمورد:اميرمؤمنان(ع):وَالصِّيامَ اِبْتِلاءًلِاِخْلاصِ

الْخَلْقِ.روزه براي آزمايش روح اخلاص درمردم؛امام صادق(ع):اِنَّمافَرَضَ

اللهُ الصِّيامَ لِيَسْتَوِيَ بِهِ الْغَنِيُّ وَالْفَقيرُ.خدا روزه راواجب

کردتاميان ثروتمندونيازمندمساوات ايجادشود.رسولخدا(ص):فَيُنادي مُنادٍمِنْ

عِنْدِاللهِ...وَلِيَشْفَعَ لِلصّائِمينَ مِنْ عِبادي وَاِمائي

وَاُشَفِّعَهُ فـيهِمْ.منادي ازسوي خدانداسرميدهد...وتا(روزه)براي مردان

وزنان بنده مـن شفاعت کندومن هم شفاعتش رادربـاره آنان بپذيرم.امام

رضا(ع)فرمود:وَلِيَـعْرِفُواشَدَّةَمَبْلَغِ ذلِکَ عـَلي أَهْـِل

الْفَقْرِوَ الْمَسْکَنَةِفِي الدُّنيافَيُؤَدّوااِلََيْهِمْ مَاافْتَرَضَ

اللهُ لَهُـمْ في أَمْوالِِهْم.ونيزبدانندکه بفقرااز گرسنگي و بينوايي

دراين دنـيـاچه ميگذردوآنـچـه راکـه خـداونـددرامـوالـشـان بـراي مساکين

وتهي دستان واجب نموده ادانـمايند.