آسیب شناسی اخلاقی مشاغل
303 بازدید
تاریخ ارائه : 9/28/2013 10:52:00 AM
موضوع: اخلاق و عرفان

 آسيب شناسي  اخلاقي مشاغل              

تاکسي تلفني 

استاد:حجة الاسلام علي بهرام طجري 

دانش پژوه: هادي حبيبي

درس: روش تحقيق

مؤسّسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (قدس سره)

دوره تربيت مربّى اخلاق

فهرست مطالب

عنوان................................................................................................................. صفحه

مقدمه................................................................................................................. 3

پيشينه................................................................................................................ 3

روش پژوهش

بررسي مفاهيم                                                                      

منافع تاكسي تلفني                                                                

آسيب ها و آفات                                                                  

آسيب مالي                                                                          

آسيب از نظر وقت                                                                 

آسيب از نظر آبرو و اسرار مردم                                                

رعايت نكردن ادب و اخلاق                                                    

ارتباط با نامحرم                    

خلف وعده                    

رعايت نكردن عدالت                  

مشكلات ديگر

داشتن استرس روحى                      

مشكل خانوادگي

دورشدن ازمعنويت                    

استفاده نامشروع                    

رعايت نكردن امانت                  

وسواس در خودآرائي                 

آسيب تكبر                               

آسيب منت گذاشتن                      

آسيب شايعه پراکني                  

راهكارهاي پيشنهادي                 

منابع                             

مقدمه:

حرفه و شغل مقدمه داشتن زندگي آرام و بي دغدغه است.

داشتن منبع درآمد براي امرار معاش دل مشغولي هميشگي بشر بوده است.

انسان ها براي گذران زندگي و تامين مايحتاج ضروري احتياج به حرفه و شغلي دارند.

از طرفي آحاد افراد جامعه همچون حلقه هاي زنجير به هم پيوسته اند (و نيازهاي آنان به يكديگر) و روابط حاكم بر جوامع بشري اقتضاء مي كند نيازهاي يكديگر را برطرف كنند.

در فرهنگ پر بار و ارزش مند اسلامي به هر دو مورد اشاره گرديده است؛

از طرفي مؤمن داراي حرفه و شغل محبوب خدا شمرده شده است.[1]

و آنكه از زحمت و تلاش خودش روزي مي خورد در روز قيامت مانند برق جهنده از پل صراط عبور خواهد كرد.[2]

و از سوي ديگر برطرف نمودن نياز ديگران نيز محبت الهي را به همراه دارد.

و محبوب ترين بندگان خدا آنها هستند كه نسبت به ديگران نافع ترند.[3]

و كمك و ياري(ديگران) همنوعان باعث نشاط اخروي است.[4]

در اين مقاله برآنيم تا يكي از موسسات خدماتي و خدمت رسان را از ديد آسيب شناسي اخلاقي مشاغل مورد بررسي و ارزيابي قرار دهيم.

پيشينه:

از كتب آسماني، خاصه قرآن كريم بر مي آيد و در داستان ها و تاريخ امت هاي گذشته ذكر شده انسان ها براي نقل مكان از جايي به جايي دورتر از وسايل نقليه متعدّدي استفاده مي كردند. همچنين براي حمل اشياء و بارهاي سنگين از اينها بهره مي گرفتند.

در بدو امر اين نياز اوليّه بشر به وسيله حيوانات تأمين مي شد.

خداوند اسب ها و استرها و الاغ ها را آفريد تا شما بر آن سوار شويد و الخيل و البغال و الحمير لتركبوها...5 اشاره به  اسب و قاطر و الاغ شده است، وذللناها لهم فمنها ركوبهم...[5]بعضي از چهارپايان را به عنوان مركب قرار داديم ولكم فيها جمال حين تريحون وحين تسرحون... تحمل اثقالكم...

حمل بارهاي سنگين يكي از منافع مهم اين حيوانات است.

الي بلد لم تكونوا بالغيه الا بشق الانفس... بر دوش خود حمل مي كنند و به سوي شهر و دياري كه جز با مشقت زياد به آن نمي رسيديد مي برند. شما نمي توانيد خودتان اين بارها را بردوش بكشيد و به مقصد برسانيد مگر اينكه نيمه جان شويد.

به مرور زمان در مناطقى به علت موقعيت جغرافيايي    

كشتي ها نيز مورد استفاده قرار گرفت، در قرآن هم به چهارپا و هم كشتي در يك جا اشاره شده كه بر هردو سوار مي شويد عليها و علي الفلك تحملون.[6]

در داستان حضرت نوح عليه السلام هم سوار شدن بر كشتي آمده بعد از آنكه حضرت نوح عليه السلام در مقابل تهمت هاي قوم خويش قرار گرفت و آن حضرت را به خطاب (ان هو الا رجل به جنه...) مخاطب نمودند حضرت از خداوند درخواست ياري نمود.

خداوند در جواب فرمود: فاوحينا اليه ان اصنع الفلك باعينيا...[7] دستور ساختن كشتي را داده است معلوم مي شود ساختن كشتي و سوار شدن بر آن امر رايجي بوده است.

بعدها متناسب با پيشرفت علم و فن آوري از وسائل نقليه پيشرفته تري چون اتوبوس، قطارها، اعم از درون شهري و برون شهري، هواپيماهاي مسافربري و باري و كشتي هاي پيشرفته مورد استفاده قرار گرفت.

علاوه بر موارد فوق الذكر در حمل و نقل داخل شهري هم وانت ها و خودروهاي شخصي و تاكسي هاي حمل مسافر مشغول به كار گرديدند كه در محدودهاي خاص و اوقات معيني نقل و انتقال مسافروبار را بر عهده داشتند و دارند.

مشكلي كه لاينحل باقي ماند اين بود كه افرادي در ساعت هاي خاصي كه عبور و مرور خيلي كم صورت مي گيرد مانند شب ها يا ايام تعطيل وسيله اي نداشتند تا به مقاصد خود بروند اينجا بود كه مؤسسه هايي تحت عنوان تاكسي تلفني بوجود آمد كه به صورت شبانه روزي مشغول خدمت رساني و سرويس دهي شد.

روش پژوهش:

در مقاله حاضر براي بررسي آسيب شناسي اخلاقي شغل رانندگي تاكسي تلفني در بدو امر به مراكز مختلفي مراجعه شد، حضور در بعضي تاكسي تلفني ها، رجوع به اتحاديه تاكسي تلفني هاي قم، مراجعه به اينترنت و سايت هاي مختلف درباره وسائل نقليه، مع الاسف حتي تاريخچه كوتاهي از تاكسي تلفني بدست نيامد؛ نهايتا از روش مصاحبه و ميداني بهره برداري گرديد به اين صورت كه از ده ها نفر از رانندگان محترم تاكسي تلفني اطلاعاتي جمع آوري گرديد ، البته لازم به ذكر است كه با توجه به اينكه بحث مقاله حاضر صبغه اخلاقي دارد از كتابخانه استفاده فراوان گرديده است.

بررسي مفاهيم:

تاكسي  taxi كلمه اي فرانسوي كه معادل آن در فارسي همان كلمه تاكسي است.

اختصار كلمه taxi auto  (تاكسي اتو) مي باشد. اتومبيل كرايه كه در داخل شهرها مسافران را از نقطه اي به نقطه ديگر انتقال مي دهد.[8]

تلفن telephone دستگاهي كه به وسيله آن از مسافت دور با هم سخن مي گويند. دستگاه انتقال اصوات به وسيله سيم كه در سال 1876 م توسط گراهام بل آمريكايي اختراع شد.[9]

تاكسي تلفني ؛ مؤسسه اي است كه از تركيب تاكسي و تلفن بدست آمده و منظور از آن همان مؤسسات خدمت رساني است كه معمولادرداخل شهرها جهت نقل و انتقال و حمل مسافران تلاش مي نمايد.

تاكسي بي سيم هم مدتي است مشغول به كار گشته و دسترسي به اين نوع وسيله شايد راحت تراز ساير خودروهاي كرايه باشد و شايدمزيت آن اين است كه از تاكسي متر استفاده مي كندوهزينه اش باصرفه تراست.

منافع تاكسي تلفني:

1= مأمني براي افراد بي وسيله خصوصا كساني كه در مسيرهاي دور از محل فعاليت و كار خويش هستند.

2= سهل و آسان نمودن رفت و آمد در سريع ترين وقت و زودترين فرصت ممكن.

3= استفاده بهينه از وقت و صرف جويي در آن.

4= راحت كردن مسافرتهاي كوتاه داخل شهري.

5= امين و مورد اطمينان خانواده ها.

6= سرويس دهي به مراكز مختلفي همچون: مدارس،دانشگاه

مهدهاى كودك ،مراكز تربيت معلم ، كارخانه ها ،بيمارستان ها ، خانواده ها؛ براي خريد خوراك و مواردديگر.

7 = سرويس دهي به افراد مختلف:ازجمله دانشجويان،  دانش آموزان،

افراد كهنسال و ناتوان ،افراد معلول،افراد مريض ،كارگرها  ، كارمندان وپرستاران.

اين مؤسسه خدمت رسان به نوعي در اقتصاد مملكت نيز نقش آفريني مي نمايد. گردش چرخ اقتصاد مملكت با نيروي فكر و كار جامعه است و رساندن به موقع دانش پژوهان به مراكز تعليم و تربيت اعم از دانشگاه و مدرسه و ... و كارمندان و كارگران به مراكز كارشان يكي از اين كارهاست كه به عهده اين قشر زحمت كش است.

در كم كردن ترافيك در سطح شهر نقش بسزايي دارند ازبين بردن اضطراب افراد       اگر سر خيابان بايستد در يك ساعت خلوت و عجله هم دارد معلوم نيست بتواند به سادگي به وسيله دست يابد. اما با يك تلفن به اين مشكل خويش پايان مي دهد. در ساعات اوليه روز، صبح زودوزمانهايي كه رفت وآمدكم است.

 ايجاد احساس امنيت در افراد؛ افراد با اطمينان و اعتماد به مراكز تاكسي تلفني با آنها تماس مي گيرند و از آنها در خواست خدمت رساني مي نمايد.

مثال: ما براي خريد كردن از دست فروش ها زياد اعتماد نداريم اما در مغازه ها و فروشگاه هاي معتبر اين نگراني و اضطراب بر طرف و تبديل به اعتماد مي گردد. دراين جاهم به خودروهاى مسافربر شخصى كمتر اعتمادمى كنيم.

رساندن به موقع افراد بر سركارشان؛ از وظايف مهمي است كه بر عهده اين مؤسسه خدمت رسان است.

ايجاد آرامش روحي ورواني براي مشتريان كه با فراغت بال به محل كار و زندگي خويش مي رسند.

آسيب ها و آفات اخلاقي اين شغل:

از آنجا كه راننده ها عموما و رانندهاي تاكسي هاي تلفني ارتباط زياد با مردم دارند، و سرويس رساني در شبانه روز و اوقات متعدد صورت مي گيرد، و از طرفي با طيف هاي مختلف مردم اعم از مرد، زن، فقير، غني و بيسوادو با سوادو... مواجه هستند.

آسيب ها و مشكلات فراواني اين قشر را تهديد مي نمايد.

آسيب مالي؛يكي از آسيب هاي اخلاقي در اين صنف رعايت نكردن نرخ هاي مصوب اتحاديه است، هر كدام از راننده ها براي خودشان هر چقدر مي خواهد مي گيرد و اين علاوه بر اينكه حق برادر يا خواهر مسلمان خويش را پايمال مى نمايد ، باعث سلب اعتماد مشتري از آنهانيزمى گردد.

رسول گرامي اسلام فرمود: من حبس عن اخيه المسلم شيئا من الحق حرم الله عليه بركة الرزق الا ان يتوب  حبس كردن حق ملسمان سبب محروم شدن از بركت روزي مي گردد مگر اينكه توبه كند و ظاهرا توبه اش برگرداندن حق مسلمان باشد.[10] وقت برگشت ازسرويس مسافر مي زند و به مؤسسه خبر نمي دهد.

چنين شخصي بايد توجه داشته باشد كه خداوند روزي افراد را تقسيم كرده و اگر انسان حرص بزند از روزي محروم خواهد شد، الرزق مقسوم و الحريص محروم[11] بحث تطميع، احيانا اتفاق مي افتد كه پول مشتري يا مال قابل توجهي ازاو در ماشين جا مي ماند و راننده تحويل نمي دهد و طمع در آن مي كند و اين ضمان دارد و حق الناس بر گردنش.توجه:درمواردبسيارى هم امانت دارى مى كند وآن مال وشي را به صاحبش مى رساند.

از نظر وقت: گاهي اوقات راننده آشنايي با مسيرها ندارد و اين باعث تضييع وقت مشتري مي گردد و بايدپاسخگوباشد. بي دقتي در مسير ها كه مشكلاتي را به دنبال دارد.

بارها اتفاق افتاده كه وقتي تماس گرفته مي شود خيلي ديرتر از موعد مقرر مي آيند، كه اين مسئله ضايع كردن وقت مردم است و از نظر اخلاقي مذموم است. احيانا مريض هايي هستند كه اگر سرويس زودتر نرسد مرض شان شدت پيدا مي نمايد در بعضي مواقع منجر به فوت مي گردد كه در اين مسئله گناه آن مؤسسه وهمان راننده بطورمشخّص نابخشودنى است.   

توجه: البته در مواردي هم ازاين طرف مشتري بسيار معطّل مي نمايد و وقت راننده را تلف مي كند_ (ولي اگر تاكسى ساعتي باشد اين مشكل پيش نمي آيد چون راننده حق خودش را مي گيرد).

افراد ديگري هستند كه بايد به اداره يا كارخانه برسند و در ساعت خاص بايد در آنجا حضور پيدا كنند، يا دانش آموزي كه بايد به مدرسه برود. استاد دانشگاه يا معلمي كه بايد در كلاس درس حاضر شوند.

يا پرستار و پزشكي كه بايد سر شيفت هاي خود حاضر باشند و ... .

در همه موارد فوق اگر سرويس دهي مناسب نشود و راننده ها به وقت سرويس دهي نكنند ضرر آن عايد اقتصاد مملكت و جامعه مي گردد.

روي تابلو نوشته اند شبانه روزي اما در ساعاتي از شب كه نياز ضروري است سرويس دهي نمي كنند و اين نوعي دروغ عملي است.

از نظر رعايت نكردن آبرو و اسرار مردم:

راننده هاي تاكسي تلفني به نوعي مورد اعتماد مردم و امين آنها هستند.

خانواده ها به لحاظ اينكه ارتباط زيادي با آنها دارند چه بسا از بعضي اسرار آنها نزد راننده ها فاش مي گردد و شخص راننده اگر از تعهد لازم برخوردار نباشد اسرار آنها را فاش خواهد ساخت كه باعث آبروريزي است و گناه بزرگي را مرتكب گرديده.

زشت ترين خيانت ها فاش كردن اسرار مردم است.

راننده در واقع امانت را رعايت نكرده و ديگر مورد اعتماد و امين نخواهد بود. اين از موارد لغزش خطرناك و از آسيب هاي جدي براي آنهاست.

رعايت نكردن ادب و اخلاق خوب:

مشاهده مي شود بعضي راننده هاي تاكسي تلفني در برخورد با مشتري ها حسن خلق لازم را ندارند. و ادب را رعايت نمي نمايند.

در صورتي كه در روايات ما وارد شده كه حسن خلق روزي را زياد مي كند في سعة الاخلاق كنوز الارزاق گنج هاي روزي در خوي نيكوست.[12]

سعة الاخلاق كيمياء الارزاق ،رعايت اخلاق نيك در برابر همگان (اعم از دوست و دشمن) موجب جلب رزق است.[13]

امام صادق عليه السلام فرمود: خوشخويي از ايمان است و مايه افزايش رزق و روزي است.

ادب بنا به فرموده حضرت امير عليه السلام؛ كمال آدمي است. و از بالاترين و نيكوترين سجاياي اخلاقي شمرده شده است.

البته بحث ادب به نوعي در خود مؤسسه و در ارتباط با افراد همكار هم تحقق مي يابد. رعايت نكردن نزاكت و برخوردهاي بدور از ادب و اخلاق اسلامي كه به علت نشست و برخواست ممتد و از بين رفتن حديث حياء بوجود آمده است. شوخي هاي غير مجاز، و اگر ديانت نباشد و سرگرمي هم نداشته باشند مبتلا به انواع و اقسام رذيله هاي اخلاقي خواهند گرديد.

غيبت كردن ، دروغ گفتن، تهمت زدن به افراد، اعتياد به سيگار و مواد مخدر

حضرت علي عليه السلام مي فرمايند:

در سبكسري و شوخي زياد حماقت نهفته است. في السفه و كثره المزاح الخرق.[14]

و در روايت ديگر فرمودند: احذر الهزل و اللعب و كثره المزاح و الضحك و الترهات. از مسخرگي و بازي و شوخي زياد و خنده و چرندگويي دوري كن.

مسخرگي زياد نشانه ناداني است. كثرة الهزل آية الجهل.[15]

اين شوخي هاي زياد كه همراه با دروغ و غيبت و تهمت است بعدها به صورت يك خلق و خويي كه عادت فرد شده به خانواده او انتقال داده مي شود و از اين حيث ضرر براي خانواده او هم دارد.

ارتباط با نامحرم:

فراخور شغل تاكسي تلفني كه به افراد مختلف سرويس دهي مي گردد مشكل اختلاط و ارتباط با نامحرم هم اجتناب ناپذير است و از آسيب هاي مهم و از پرتگاه هاي مهم مي باشد.

نكات قابل توجه:

1_ گاهي اوقات مسيري طولاني را بايك زن طي مى كند كه خلوت با اجنبيه در اينجاها تحقق پيدا مي كند.

توصيه شيطان به حضرت نوح عليه السلام: آنجا كه با زن نامحرمي خلوت كردي وشخص ديگري در آنجا نيست من نزديك ترين نفر به شما هستم.[16]

2_ هم صحبت شدن با نامحرم كه اگر در غير موارد ضروري باشد احيانا خطر شوخي به دنبال آن است كه مقدمه گناه مي باشد.

در روايات ما تاكيد بر اين مطلب شده كه فقط در حدّ ضرورت سخن با نامحرم جايز است.

در باب شوخي هم فرموده اند كه: اگر كسي با زن نامحرم شوخي نمايد در ازاء هر كلمه شوخي هزار سال در جهنّم محبوس خواهد شد.[17]

از طرفي برخي از افراد سودجو در صدد فريب دادن راننده ها هستند كه آنها را شكار كنند براي مطامع جنسي يا موارد ديگر كه اين هم از خطراتي است كه اين قشر زحمت كش را تهديد مي نمايد.

_ نحوه نصب آئينه ها در داخل ماشين ؛كه منجر به نگاه كردن به نامحرم مي گردد. يكي از دام هاي كليدي شيطان است. هر كس ديده اش را رها كند و به راحتي به هر نامحرمى نگاه كند بخاطر تبعات آن حسرتش بسيار خواهد بود.[18]و آنكه چشم خود را بر هم گذارد و مناظر شهوت انگيز و نامحرم را نگاه نكند  قلب او در راحتي و آسايش خواهد بود من غضّ طرفه اراح قلبه[19]

هر آنكس چشم خود بر هم گذارد   هماره قلب خود راحت گذارد

توجه داشتن به اين كيه العيون طلايع القلوب، چشم ها ديده بان دلهايند[20] و دام هاي شيطان اند. و گوشه چشم نشان دادن راهنماي فتنه هاست و چه بسا شوق بسيار و عشقي كه از نگاهي در دل كاشته شود.

رب ضبابه غرست من لحظه[21]

در واقع چنين شخصي به بي راهه مي رود زيرا در بدو امر به اين كار مشغول شد و حرفه براي خود قرار داد براي كسب روزي حلال بود ولي حالا شيوه اش عوض شده. اگر حرفه و شغل راهي براي گناه و مفاسد باشد از روزي خود فاصله خواهد گرفت الحرفة مع العفة خير من الغني مع الفجور كار و پيشه با پاكدامني بهتر از توانگري با گناه و نافرماني است.[22]

عليك بالعفاف و القنوع فمن اخذ به خفت عليه المؤن. عفت و قناعت جزع ها و هزينه هاي زندگي را سبك مي كند.

«خلف وعده كردن»

بعضى اوقات كه با آنها تماس گرفته مي شود مي گويند الان مي آئيم، اما مدت ها منتظر مي مانيم و از ماشين خبري نيست و آن وعده اي كه داده اند به آن عمل نمى  نمايند يعني خلاف عهد عمل كردن. 

افوا بالعهد انّ العهد كان مسئولا[23]به عهد وفا كنيد به درستي كه عهد از مسئوليت هاست(يعني از آن سؤال مي شود)

مؤمنين كساني هستند كه عهدشان رارعايت مي كنند[24]                                                       

كسي كه خلف وعده مي كند در واقع دروغ عملي انجام داده است وازقافله مؤمنين خارج مى شود.

حضرت امير (ع) فرمود: افضل الصدق الوفاء بالعهدبرترين راستگويي وفاي به عهد و پيمان است.[25]

الوفاء عنوان الصفاء وفا نشانه و دليل صفاي باطن است.[26]

دروغ ويراني ايمان است و پايين ترين مردم از حيث مردانگي دروغگوست.[27]

اگر وفا به وعد ه ها بشود  به نفع خود مؤسسه خواهد بود.مشترى به آنها اطمينان بيشترى خواهد پيداخواهدکرد.

رعايت نكردن عدالت:

مشاهده گرديده بعضي از راننده ها در سرويس دهي به ارباب رجوع عدالت را رعايت نمي كنند مثلا اگر مشتري غني و برخوردار است او را بيشتر تحويل مي گيرند و در هر ساعت كه بخواهد به او خدمت رساني مي نمايد اما با شخص فقير اينگونه نيست. يا از نظر جنسيتي فرق مي گذارند. زن باشد يكنوع برخورد مرد نوع ديگر.

يا اگر فاميل است او را مقدم بر بيگانه قرار مي دهد و حال آنكه آژانس عمومي است و براي سرويس دهي همگان مهيا گرديده است.

يا اگر مسير نزديك باشد قبول مي كند و مي آيد اما مسير هاي دور را سرويس دهي نمي كند.

خداوند در قرآن كريم مي فرمايد: انّ الله يأمر بالعدل و الاحسان.[28]

حضرت امير(ع) درباره اين قول خداوند مي فرمايد عدل همان انصاف است و احسان تفضل است.[29]

رسول اكرم فرمود: سرور اعمال انصاف دادن براي مردم است از پيش خودت و مواسات با برادران ديني در مال و ياد خداوند در همه حالات.[30]

عدل شيرين تر است از شيريني، نرم تر است از سرشير و خوشبو تر است از مشك.[31]

مشكلات ديگر

به علت اينكه مشترى هاى اين شغل دقيقا مشخص نيست كه در چه ساعتي مراجعه خواهند كرد يا تماس خواهند گرفت مشكلات متعددي براي راننده بوجود مي آيد از جمله:

داشتن استرس روحي:

 1_ برای حفظ جان خود از: خطر تصادف و زخمي شدن ،مرگ و مير،ديگر مريضي ها، آرترز

2_ براي حفظ جان مسافرين و آنها را سالم به مقصد رساندن.

3_ دائما منتظر تلفن بودن كه عوارض خاص خودش را دارد.وآشفتگي زماني درانجام کار

4_ ترافيك هاي سنگين و پشت چراغ قرمزهاماندن به مدت طولانى خصوصا درروزهاى گرم تابستان

بي خوابي هاي ممتد، شب ها يكي دو ساعت بيشتر نمي خوابد لذا آرامش لازم را نخواهد داشت.

انتقال خستگي هاي مفرط به خانواده و اعضاء آن .... .

مشكلات خانوادگي:

دور بودن از زن و فرزند كه تبعات خاص خودش را دارد.

مشكل تربيتي فرزندان از نظر درسي و اخلاقي (تعليم و تربيت)

كم شدن ارتباط عاطفي پدر با اعضاء خانواده

وقتي هم كه به منزل مي آيد خواب است و مشكل كم توجهي كه عواقب بدي دارد

نظارت ضعيف پدر بر اعضاء خانواده ... .

دور شدن از معنويت:

به اقتضاي شغل تاكسي تلفني كه دائما به دنبال مشتري است كه به زندگي و معاش خويش سامان دهد و در واقع مشغول به كار است براي امرار معاش و گذران زندگي_

وبخاطرهمين مسئله    يكي از آسيب هاي اين شغل اين است كه:

از مجالس مذهبي به دور مي ماند و بسياري از اوقات سال نمي تواند در مراسم ها و دعاها و جلسات معنوي شركت نمايد.

نمازهايش را در بسياري از اوقات نمي تواند به وقت بخواند.

از مطالعات ديني محروم است يا اينكه بسيار كم برايش ميسر مي گردد.

عدم اختصاص زمان معين براي رشد معنوي خود.

عدم اختصاص وقت خاص براي رشد تربيتى واخلاقى  فرزندان و خانواده خود،كم رنگ شدن مديريت پدردرخانه كه عوارض خطرناكى بهمراه دارد.

استفاده نامشروع ازموقعيت:

آسيب ديگر اين است كه: در مواردي از تاكسي تلفني ها استفاده نامشروع مي شود مثلا اجاره ماشين براي حمل و نقل اموال مسروقه و مواد مخدر و اجناس غير مجاز دولت اسلامي[32]

رعايت نكردن امانت: وسيله نقليه هم يا شخصي است و متعلق به خود راننده است  كه نهايت مواظبت راانجام مى دهد، يا مال ديگران است كه در اين قسم دوم مسئله رعايت نكردن حق مالي ديگران مطرح است كه بايد كوشا باشد و كوچك ترين كوتاهي حق الناس به همراه خواهد داشت.

چون وسيله نقليه مال خودش نيست دلسوزي لازم را ندارد،هرطوركه مى خواهدمى راند باتمام سرعت ودر هر دست اندازى وچاله اي بدون توجه مي رودودقت نمي کند. اين افراد بايد بدانند كه امانت را رعايت كردن باعث جلب روزي مي گردد و خيانت باعث فقر و نداري است.

رسول خدا فرمود: الامانة تجلب الغني و الخيانة تجلب الفقر.[33]

رسول اكرم فرمود:كسى كه به مال مسلمان خيانت كند از مانيست.(بحار،ج72،روايت13)

وسواس در خودآرائي و رسيدگي به خود:

اين صفت هم به واسطه ارتباط با افراد مختلف وبا تيپ ها و قيافه هاي مختلف است ،چه از نظر مد و شيوه جديد پوشش، يا از نظر شكل و قيافه ظاهري.

در اين مرحله راننده به حدّي مي رسد كه خودش را كاملا مانند مشتري قرار مي دهد  براي اينكه در مقابل او كم نياورد؛ و ناخودآگاه اين عمل به صورت يك حالت رواني در مي آيد كه جدا شدن از آن برايش امري مشكل خواهد بود.

درحالى كه وظيفه اصلي و هدف راننده رساندن مسافرين به مقصد است نه رسيدگي بيش از حد به خود كه گاهي جلب توجه ديگران نيز مي شود.

رساندن ديگران به خودش نوعي راهزني است وظيفه راننده رساندن مسافرين به مقصد است نه اينكه آنان را به خودش برساند.البته رعايت نظافت وآراستگي ظاهردرحدمتعارف امري مطلوب ودرخورتحسين است.

آسيب تكبّر:

آنجا كه قرآن كريم از وسيله نقليه سخن مي گويد يكي از آنها را اسب شمرده است. اما اسم اسب را نمي گويد و كلمه خيل را بجاي اسب به كار مي برد، خيل به معناي تكبر است در اينجا مراد از خيل اسب است گويا در اسب سواري نوعي احساس بزرگي و تكبر به انسان دست مي دهد.[34]

از جمله آفات عامي كه دامنه اش همه راننده ها را به نوعي مي گيرد آفت تكبر است انساني كه پشت رل ماشين مي نشيند خودآگاه يا ناخودآگاه حالت تكبر و احساس بزرگي به او دست مي دهد اينجاست كه بايد با توجه به آموزه هاي ديني و روش هائي كه براي درمان اين مرض هست اقدام كرد.

آسيب منت گذاشتن:

اينكه انسان به كسي كمكي كند و بعد به او بگويد كه من ترا كمك كردم و منت بگذارد در اين صنف هم قابل سرايت است كسي كه با وسيله نقليه اش فردي را به جائي برساند و خدمتي به او انجام دهد و بعد منت بگذارد ،كه اين كار در دين اسلام امري مذموم است.

ولا تمنن تستكثر[35] و منت مگذار به گمان اينكه عمل تو بسيار است. امام على(ع)فرمود:هركسى بانيكى كردن منت بگذاردکارنيک او آلوده وتيره(وبى اثر)مى شود.(غرر،فصل77،حديث118)    

آسيب شايعه پراکني:

از آنجاكه باافراد مختلف درطول روز مواجه وهم صحبت مى شود اطلاعات وخبرهاى گوناگون رااعم از راست ودروغ مي شنود اگر بخواهد بدون تحقيق از درستي خبرها آنهارا نقل كند چه بسا گفتار نادرستى را به عنوان خبر درست بين مردم پخش کند که باعث مشکلاتي بشود.راهكارهاي پيشنهادي:

1.      اولين راه تكثير جزوات منظم از طريق اتحاديه در باب:

الف_ نحوه برخورد با مردم

ب_ رعايت حقوق مختلف مردم

ج_ شيوه سرويس دهي به ارباب رجوع از نظر نظم و انظباط و كيفيت خدمت رساني

2. تشويق رانندهاي موفق در زمينه خدمت رساني و رانندهاي متخلق به اخلاق اسلامي و منظم از آنطرف تنبيه افراد خاطي.

3.تنظيم كردن اوقات حضور در تاكسي تلفني_ يعني شيفتي كردن كار در آژانس.

4. وقت اختصاصي براي عبادت و انجام اعمال مذهبي قرار دادن با جايگزين قرار دادن افراد.

5.      براي مشكل اختلاط خانم ها و آقايان بهترين روش جدا سازي سرويس خدمت رسان است به صورت معقول و راننده هاي خانم ماهر، البته تا حدودي اين كار شروع شده اما در ابتداي راه است_ البته افرادي به صورت خانوادگي رفت و آمد مي نمايند مشكل چنداني وجود ندارد مشكل در مواقعي است كه زن ها و دختر ها به صورت انفرادي مسافرت مي كنند.

6.      تصويب قوانين لازم براي سرويس دهي بهتر و با شرايط مناسب.

7.      انتخاب بازرس هاي ويژه براي حسن اجراي قوانين مصوب.

8.      استفاده از تجربيات تاكسي تلفني هاي موفق وبرتردر ساير نقاط كشوربراى سرويس دهى مناسبتر.

9.      گزينش افراد متأهل و متدين در مؤسسه. 10.استفاده ازراديومعارف يانوارهاى مفيد مذهبى درطول مسيرهاجهت پرکردن خلا حضورددرمجالس مذهبي بطورنسبي   11.تهيه کروکي ونقشه دقيق ازحوزه تحت پوشش ودراختيارراننده ها قراردادن            12.اختصاص چندساعت درهفته براي فعاليت هاي ورزشي وتحرک جسمي 13.تسهيل وتسريع دراجراي طرح بيمه،بازنشستگي تعاوني هاي مصرف صندوق هاي قرض الحسنه برابر ماده16آئين نامه اجرايي درشهردارى

منابع

1.      قرآن كريم

2.      مكارم شيرازي، ناصر، تفسير نمونه

3.      قرائتي، محسن، تفسير نور

4.      قمي، شيخ عباس، سفينه البحار

5.      مجلسي، محمد باقر، بحارالانوار

6.      آمدي، غرر الحكم

7.      شفيعي، پرورش روح

8.      مشكيني، علي، اخلاق

9.      مشكيني، علي، واجب و حرام

10. عاملي، شيخ حر، وسائل الشيعه

11. معين، محمد، فرهنگ معين

12. الحراني، ابن شعبه، تحف العقول عن آل الرسول

13. صدوق، محمد، خصال

14. محمدي ري شهري، محمد، ميزان الحكمه

15. كمالي دزفولي، سيد علي، همزيستي و معاشرت در اسلام

16. عميد، حسن، فرهنگ عميد

17. دلاوري، عباسعلي، رانندها چه مي گويند

 18.رفيعي،مهدى ،احكام وآداب تاكسى رانى                                                          

[1]   غرر الحكم ج 2 حديث 1519 _ 1521

[2]   همان ج 2 حديث 2992

[3]   همان حديث 1336 _ وسائل ج 2 ص 524

[4]   همان  حديث 1336 _ وسائل ج 2 ص 524

[5]   سوره مباركه ياسين_ آيات 71 و 72

[6]  مومنون 22

[7]   سوره مباركه مومنون آيه 24 تا 27

[8]   لغت نامه دهخدا ص 6280 _ فرهنگ فارسي عميد ج 1 ص 609.

[9]   لغت نامه دهخدا ص 6280 _ فرهنگ فارسي عميد ج 1 ص 609.

[10]  امالي صدوق ج 1 ص 35

[11]  غرر 1370

[12]  غرر 2911

[13]  پرورش روح ص 436

[14]  غرر 6523

[15]  ميزان الحكمه باب مزاح حديث 18885

[16]  سفينه البحار ماده بلس

[17]  

[18] غرر 9724

[19]  غرر 9221

[20]  غرر 9687

[21]  ميزان 9694

[22]   غرر 6484

[23]  اسراء / 34

[24]  مومنون/ 8

[25]  غرر 10330

[26]  غرر 10322

[27]   اخلاق آيه الله مشكيني ص 198

[28]  نحل 90

[29]  بحار ج 75 ص 29

[30]   همان ص 34

[31]   همان ص 39

[32]  واجب و حرام آيه الله مشكيني ص 178

[33]  بحار ج 75 ص 114

[34]  تفسير نور ج 6 ص 324 ذيل آيات 5 تا 8 سوره نحل

[35]  سوره مباركه مدثر آيه 6